ΘΕΜΑΤΑ

Διονύσιος Παπανικολόπουλος: Ο ιερέας από το Σαλμενίκο που διέσωσε το θρυλικό “Αβέρωφ”

Ένα μικρό αφιέρωμα σε μια θρυλική μορφή της ελληνικής ορθόδοξης χριστιανικής ιεροσύνης με καταγωγή από την Αιγιάλεια, παρουσιάζει σήμερα με τιμή το filodimos.gr. Πρόκειται για τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη πρώην Εδέσσης και Πέλλης κυρό Διονύσιο Παπανικολόπουλο, κοιμηθέντα ήδη από το 1968 έχοντας αφήσει πίσω του μια λαμπρή ιστορία, συνδεδεμένη με το πολυθρύλητο θωρηκτό του Πολεμικού Ναυτικού "Αβέρωφ", μιας και πρωτοστάτησε στο να ζήσει το πλοίο μια από τις πιο δοξασμένες του στιγμές εν μέσω του Β'Παγκοσμίου Πολέμου και να σωθεί από τον κίνδυνο κατάληψης από τους εχθρούς ή αυτοβύθισης.

Ο μακαριστός αρχιμανδρίτης και μετέπειτα Μητροπολίτης κυρός Διονύσιος Παπανικολόπουλος γεννήθηκε στο Σαλμένικο Αιγιαλείας στις 14 Σεπτεμβρίου 1888 και αποφοίτησε από τη Θεολογική Σχολή Αθηνών το 1910. Στο "Αβέρωφ" ανέβηκε το 1915 ως ιερέας και υπηρέτησε με ζήλο και αυταπάρνηση μέχρι το 1944. Στις 19 Νοεμβρίου 1944 χειροτονήθηκε Μητροπολίτης Ιερισσού, Αγίου Όρους και Αρδαμερίου. Στις 25 Σεπτεμβρίου 1951 εξελέγη Μητροπολίτης Εδέσσης και Πέλλης. Στις 24 Ιανουαρίου 1967 απεχώρησε της ενεργού υπηρεσίας λόγω ορίου ηλικίας. Εκοιμήθη στις 28 Μαρτίου 1968 έχοντας αφήσει πίσω του τεράστιο φιλανθρωπικό έργο και αποτελώντας ακόμα και σήμερα σημείο αναφοράς για την πλούσια ποιμαντική του δράση.

 

ΠΩΣ ΣΩΘΗΚΕ ΤΟ "ΑΒΕΡΩΦ" ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΑΙΓΙΑΛΕΑ ΙΕΡΕΑ

Την περίοδο 1941-1944 η Ελλάδα τέθηκε υπό ξένη κατοχή. Είναι αναρίθμητες οι περιπτώσεις ανθρώπων οι οποίοι αντιμετώπισαν τα χρόνια αυτά όχι μοιρολατρικά αλλά με το ρίσκο που πάντοτε εμπεριέχει το πνεύμα της αντίστασης απέναντι σε κάθε κατακτητή. Πολλές είναι οι περιπτώσεις κληρικών και Αρχιερέων οι οποίοι με αυταπάρνηση στάθηκαν δίπλα στον λαό, αγνοώντας τον κίνδυνο ακόμα και για την ίδια τη ζωή τους. Μια τέτοια περίπτωση είναι και ο μετέπειτα Ιεράρχης και τότε Αρχιμανδρίτης Διονύσιος, που έγραψε με τη γενναία στάση του μια από τις πιο λαμπρές σελίδες στην ιστορία του Ελληνικού Ναυτικού. Ας δούμε τι έχει καταγραφεί από την ημέρα αυτή, που συνέπεσε με τη Μεγάλη Πέμπτη του 1941.

Το πολυθρύλητο θωρηκτό του Πολεμικού Ναυτικού “Γ. ΑΒΕΡΩΦ”, πού είχε κατατροπώσει τον τουρκικό στόλο στον Α' Βαλκανικό πόλεμο, βρίσκεται τώρα αραγμένο στα νερά της Ελευσίνας, περιτριγυρισμένο από συρματοπλέγματα, για να ασφαλισθεί από τις τορπίλες των εχθρικών υποβρυχίων. Η διαταγή του Γ.Ε.Ν. (Γενικού Επιτελείου Ναυτικού) απόλυτα αυστηρή: Απαγορεύεται ο απόπλους του. Όμως, η δόξα των Ελληνικών θαλασσών κινδυνεύει από κατάληψη των εχθρών ή αυτοβύθιση...

Τότε ήταν που ο φλογερός στρατιωτικός ιερέας του “Αβέρωφ”, ο Αρχιμανδρίτης Διονύσιος Παπανικολόπουλος –μετέπειτα Μητροπολίτης Εδέσσης και Πέλλης– πήρε τη δυναμική πρωτοβουλία και ύψωσε φωνή διαμαρτυρίας. Ήταν Μεγάλη Πέμπτη και λίγο πριν τελέσει την Ακολουθία των Παθών στο εκκλησάκι του πλοίου, κάλεσε επειγόντως το πλήρωμα του υπερήφανου καραβιού και με βουρκωμένα μάτια τους είπε:

“Παιδιά μου, θέλουν μας βουλιάξουν το θρυλικό μας καράβι. Το βαστάει αυτό η ψυχή σας; Τέτοιο άδοξο τέλος θα έχει το πιο δοξασμένο καράβι μας, το “Αβέρωφ”; Θα μας καταριώνται από τον ουρανό οι ψυχές των ηρώων μας ναυτικών, του Μιαούλη, του Κανάρη, του Κουντουριώτη, της Μπουμπουλίνας. Ιδέστε με τα ψυχικά σας μάτια, παιδιά, το Ναύαρχό μας Παύλο Κουντουριώτη στον ουρανό. Κλαίει, και μας εξορκίζει να μη δώσουμε τέτοιο τέλος στο καράβι, αλλά τέλος ανάλογο με τη δόξα του. Τι λέτε, παιδιά;”.

Τότε όλοι οι ναύτες και οι αξιωματικοί είπαν: “Παπά, θα κάνουμε ό,τι μας πεις”.

Και συνέχισε ο π. Διονύσιος: “Πρέπει να πάρουμε το “Αβέρωφ” και να φύγουμε. Πρέπει να σώσουμε τη τιμή του”.

Το πλήρωμα συμφώνησε απόλυτα. Όμως συνέχισε ο ιερέας:

“Μα, πρέπει να είμαστε και εξηγημένοι. Θα λάβετε υπ' όψιν σας ότι πεντακόσια τα εκατό έχουμε βουλιάξουμε περνώντας το ναρκοπέδιο. Αν ο Θεός μας περάσει από κει χωρίς να πάθουμε κακό, έχουμε τριακόσια τα εκατό να βουλιάξουμε στο φράγμα της Ψυτάλλειας. Αν κι εκείνο μας βοηθήσει ο Θεός να περάσουμε, έχουμε διακόσια τα εκατό να βουλιάξουμε στο δρόμο από τις βόμβες των αεροπλάνων. Αν και αυτό τον κίνδυνο περάσουμε, τότε θα σώσουμε την τιμή του “Αβέρωφ” και του Ναυτικού μας. Αν – ο Θεός φυλάξοι – βουλιάξουμε, τότε εμείς μεν θα πάμε όλοι δοξασμένοι στον ουρανό να βρούμε αιώνια ανάπαυση, η τιμή δε του Ναυτικού μας θα μείνει πάντα στην ελληνική ιστορία ένας θρύλος. Τι λέτε, έπειτα από αυτά, παιδιά”.

Και όλοι με δάκρυα φώναξαν: “Θα φύγουμε, Παπά, με το “Αβέρωφ” και ό,τι πει ο Θεός ας γίνει”.

Ο ιερέας έκανε το σημείο του σταυρού λέγοντας “Ευλογητός ο Θεός” και σκουπίζοντας τα δάκρυά του συνέχισε: "Είδα σήμερα όραμα, παιδιά! Ένας γέρος ασπρομάλλης παρουσιάσθηκε εμπρός μου. Ενόμισα ότι ήταν ο γέρος πατέρας μου πεθαμένος εδώ και λίγα χρόνια σε ηλικία εκατό χρόνων. Πατέρα -του είπα- πού βρέθηκες εδώ; Και εκείνος μου είπε ήρεμος:”Δεν είμαι ο πατέρας σου. Είμαι ο Άγιος Νικόλαος και ήρθα να σου πω ότι θα είμαι μαζί σας” Οι ναύτες ανατριχιασμένοι έκαναν το Σταυρό τους και εφώναξαν: “Ο Θεός μαζί μας” και έτρεξαν όλοι να ετοιμάσουν το καράβι, ο παπάς επήγε στο Εκκλησάκι του καραβιού και άρχισε την Ακολουθία των Παθών του Κυρίου.

Και ενώ οι ναύτες ετοίμαζαν το καράβι, ο π. Διονύσιος άρχισε την ακολουθία των Αγίων Παθών. Αργά τη νύχτα περιέφερε τον Εσταυρωμένο σε όλα τα διαμερίσματα του πλοίου, στα κανόνια, στην αποθήκη των πυρομαχικών και τέλος Τον στερέωσε στον Πύργο της πρώρας και φώναξε: “Παιδιά μου, έχουμε κυβερνήτη τον Χριστό. Μη φοβάσθε. Θα νικήσουμε...”.

Σε λίγο άνοιγαν δίοδο στα συρματοπλέγματα. Το καράβι πέρασε το ναρκοπέδιο χωρίς να αγγίξει τις νάρκες. Στην Ψυττάλεια έκοψαν το φράγμα με το πρώτο κτύπημα σαν να'ταν κλωστή. Μετά ανέπτυξαν ταχύτητα προς την Τσακωνιά. Και τα ξημερώματα της Μεγάλης Παρασκευής βρέθηκαν στα ήσυχα νερά της Κυνουρίας. Και ασφαλίσθηκαν στις ακτές της κάτω από τις σκιές των πανύψηλων βουνών της. Κανένα βομβαρδιστικό των Γερμανών δεν αντιλήφθηκε το κρυμμένο αυτό δοξασμένο καράβι!
Με τα φώτα σηβσμένα μόλις νύκτωσε, το “Αβέρωφ” κατευθύνθηκε με την πιο δυνατή ταχύτητα προς την Κρήτη. Και ενώ διέσχιζε ατρόμητα τα νερά του Αιγαίου, ο π. Διονύσιος είχε βγάλει τον Επιτάφιο και έψελναν όλοι μαζί τα Εγκώμια μέσα σε ατμόσφαιρα ουράνιας μυσταγωγίας.

Πρωί πρωί έφθασαν στη Σούδα. Και από εκεί, μετά λίγες μέρες, το θωρηκτό με το πιστό του πλήρωμα και εμψυχωτή τον ιερέα του Διονύσιο Παπανικολόπουλο έφθανε στην Αλεξάνδρεια!

Σήμερα το δοξασμένο θωρηκτό “Αβέρωφ” αναπαύεται στις ακτές του Παλαιού Φαλήρου. Είναι το μοναδικό πολεμικό πλοίο που δεν έχει υποστείλει ποτέ την ελληνική σημαία στα 104 χρόνια που υπάρχει και δεν έχασε ποτέ καμία μάχη. Επίσης, μια μοναδικότητα ακόμα του "Αβέρωφ" αφορά στο ότι είναι το μοναδικό πολεμικό πλοίο που στο κατάστρωμά του φιλοξενεί Ιερό Ναό προς τιμήν του προστάτη των ναυτικών Αγίου Νικολάου.

 

(Για το παρόν κείμενο αξιοποιήσαμε σχετικά άρθρα από το περιοδικό "Προς τη Νίκη", από την εφημερίδα "Ορθόδοξη Αλήθεια" και από το βιβλίο του αρχιμανδρίτου Μελετίου Κουρακλή, στρατιωτικού ιεροκήρυκος: “Θρησκευτικοί λειτουργοί στο στράτευμα δια μέσου των αιώνων”. Ευχαριστούμε θερμά τον ανηψιό του μακαριστού γέροντα κ. Θοδωρή Παπανικολόπουλο για τις πληροφορίες).

 

PrintEmail

 

Saitis Home Έπιπλα

 Pizza IQ