Ενδιαφέροντα άρθρα

Τι είναι η λογοθεραπεία; Γράφει η Ελένη Μάκη

Λογοθεραπεία είναι η επιστήμη που μελετά, ερευνά και αξιολογεί την ανθρώπινη επικοινωνία (λεκτική και μη λεκτική) – φωνή, ομιλία και λόγο (προφορικό και γραπτό).  

Ασχολείται ειδικότερα με την αξιολόγηση, τη διάγνωση, τη θεραπεία, την επιστημονική μελέτη και πρόληψη των διαταραχών του λόγου της επικοινωνίας, της ομιλίας, της φωνής και της κατάποσης σε παιδιά και ενήλικες, όποια κι αν είναι η αιτία των αυτών των διαταραχών: νευρολογική εξελικτική ή λειτουργική.

Τι είναι λόγος;
Είναι η ικανότητα της αναγνώρισης των λέξεων και εννοιών που ακούει ένα άτομο στο περιβάλλον και η ικανότητα να μπορεί να συνδυάζει λέξεις (ουσιαστικά, ρήματα, άρθρα κλπ.) για το σωστό σχηματισμό προτάσεων και την ορθή χρησιμοποίηση τους.

Ο Λόγος λοιπόν στην ουσία αποτελείται από τη Φωνολογία, τη Γραμματική, τη Σύνταξη, τη Σημασιολογία και τη Πραγματολογία (κοινωνική χρήσης της γλώσσας).

Τι είναι η ομιλία;
Είναι η ικανότητα συνδυασμού των ήχων για την άρθρωση των λέξεων ομιλία (πχ., τα παιδιά πρέπει να μάθουν πώς να παράγουν το φώνημα /ρ/ /σ/ κτλ.). Τη  σωστή ποιότητα της φωνής. Η χρήση των φωνητικών χορδών και της αναπνοής για να παραχθεί ήχος (πχ., μπορεί να έχει γίνει κατάχρηση της φωνής που ενδέχεται να οδηγήσει σε βραχνάδα ή απώλεια φωνής).

Τι είναι επικοινωνία;
Είναι η ανταλλαγή πληροφοριών, ιδεών και συναισθημάτων μεταξύ των ανθρώπων. Απαιτεί τις ικανότητες της κατανόησης και της έκφρασης του προφορικού και του γραπτού λόγου. Η επικοινωνία είναι λεκτική ή μη λεκτική.

Με ποιες διαταραχές ασχολείται ο λογοθεραπευτής;

Οι λογοθεραπευτές παρέχουν εξειδικευμένες υπηρεσίες σε άτομα με τις ακόλουθες διαταραχές:

1.    Αναπτυξιακές διαταραχές ομιλίας (αυτισμός, σύνδρομο Asperger, σύνδρομο Rett κ.ά.)

2.    Αρθρωτικές διαταραχές [(δυσκολία στην παραγωγή του /ρ/, /σ/  κτλ.), καθώς και συμπλέγματα αυτών (δύο ή τρία σύμφωνα μαζί)]

3.    Φωνολογικές διαταραχές:

Σε ένα παιδί με φωνολογική διαταραχή παρατηρούνται:
•    Αποκοπή – παράλειψη φθόγγου και συλλαβής: /lapa/ αντί για /dulapa/, /oδa/ αντί για /roδa/, /piti/ αντί για /spiti/
•    Αντικατάσταση φωνήματος από ένα άλλο: /tipos/ αντί για /kipos/
•    Αλλοίωση φωνήματος: Το παιδί παράγει ένα φώνημα με παραλλαγμένες φωνητικές ιδιότητες, όπως είναι το πλάγιο /σ/.
Επίσης συχνά παρατηρούνται και οι εξής διαταραχές.

4.    Δυσαρθρία.

Η δυσαρθρία είναι μία διαταραχή που έχει να κάνει με τον μηχανισμό παραγωγής της ομιλίας. Δηλαδή, οι μυς του προσώπου, του στόματος και το αναπνευστικό σύστημα μπορεί να χάσουν την κινητικότητά τους και τη δύναμή τους και η ομιλία πραγματοποιείται με ελαττωματική άρθρωση. Ένα άτομο με δυσαρθρία έχει μια μπερδεμένη ομιλία, η φωνή του είναι πολύ απαλή και ο ρυθμός πολύ αργός ή γρήγορος. Ακόμα ο τόνος αυξομειώνεται και έχει ρινική χροιά. Τέλος, μπορεί να εμφανίζουν δυσκολίες στη μάσηση και την κατάποση και δεν μπορούν εύκολα να χειριστούν και να ελέγχουν το σαγόνι τους.
Η θεραπεία της λογοθεραπείας για τη δυσαρθρία στοχεύει στο να ενεργοποιήσει τους μύες, από τους οποίους εξαρτάται η φώνηση και η άρθρωση. Γίνονται ασκήσεις ενδυνάμωσης ή χαλάρωσης των μυών καθώς και ασκήσεις για το συντονισμό της αναπνοής-φώνησης. Τα άτομα με δυσαρθρία χρειάζονται τη βοήθεια ενός Nευρολόγου καθώς και των κηδεμόνων τους, οι οποίοι με την καθοδήγηση των ειδικών θα ενισχύσουν την επικοινωνία του ατόμου στο σπίτι.

5.    Διαταραχές στη ροή της ομιλίας (τραυλισμός, ταχυλαλία, βατταρισμός)

5α. Βασικές/Πρωταρχικές Συμπεριφορές Τραυλισμού– Λεκτικές:

Δυσρυθμίες σε λέξεις.
•    Επαναλήψεις ήχων, συλλαβών (π.χ. κ-κ-κ-κότα, πα-πα-πάνω)
•    Επιμηκύνσεις ήχων, που ακούγονται ή όχι (π.χ. θθθθθθέλω)
•    Επαναλήψεις μονοσύλλαβων λέξεων (π.χ. και-και-και)
•    Μπλοκαρίσματα (π.χ. π……όρτα)
Δυσρυθμίες ανάμεσα σε λέξεις.
•    Παρεμβολές (π.χ. ‘ααα…’, ‘εεε…’, ‘λοιπόν’)
•    Αναθεωρήσεις (π.χ. χθες το βββ…(βράδυ) νύχτα)
•    Επαναλήψεις φράσεων και πολυσύλλαβων λέξεων (π.χ. Ήθελα να πάω – να πάω).

5β. Δευτερεύουσες Συμπεριφορές Τραυλισμού:

-Διαφυγή (κλείσιμο ματιών, κούνημα κεφαλής, κορμού ή άκρων, εξώθηση της γλώσσας, για την ολοκλήρωση μιας λέξης ή μιας φράσης)
-Αποφυγή (αλλαγή λέξης για την αποφυγή τραυλικού επεισοδίου, χρήση περιφράσεων)

6.    Ειδική Γλωσσική Διαταραχή

•    Η Ειδική Γλωσσική Διαταραχή (ΕΓΔ) περιγράφει μία σημαντική απόκλιση ή καθυστέρηση στην ανάπτυξη των γλωσσικών και αντιληπτικών ικανοτήτων του παιδιού, το οποίο δυσκολεύεται να κατανοήσει αλλά και να εκφέρει το λόγο.
•    Η διαταραχή αυτή συναντάται στο 7% των παιδιών και παρατηρείται πιο συχνά στα αγόρια, με αναλογία 3 – 4 προς 1 μεταξύ αγοριών και κοριτσιών.

7.    Γλωσσικές δυσκολίες που οφείλονται σε νοητική υστέρηση

8.    Βαρηκοΐα - κώφωση

9.    Διαταραχές χρήσης της γλώσσας- Πραγματολογικές Διαταραχές  (Σημασιολογική – Πραγματολογική διαταραχή)

10.    Μαθησιακές δυσκολίες

11.    Διαταραχές στη σίτιση και κατάποση (δυσφαγία)

12.    Διαταραχές φωνής

Η Διαταραχή φωνής χαρακτηρίζεται από μη τυπική παραγωγή ή/ και απουσία ποιότητας φωνής, ύψους, έντασης, συντονισμού, διάρκειας, ακατάλληλα για την ηλικία και το φύλλο του ομιλητή.

13.    Κρανιοπροσωπικές ανωμαλίες

14.    Χειρουργικές επεμβάσεις κεφαλής και τραχήλου (λαρυγγεκτομή)

15.    Νευρογενείς διαταραχές και σύνδρομα

16.    Εγκεφαλικά επεισόδια – αφασίες

17.    Κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις

Η λογοθεραπεία έχει ως στόχο την αποκατάσταση όλων των παραπάνω διαταραχών, σε συνεργασία κάποιες φορές με άλλες ειδικότητες όπως την εργοθεραπεία, την ειδική αγωγή και την ψυχολογική υποστήριξη.

Λήψη Λογοπαθολογικού Ιστορικού
Πριν από οποιοδήποτε αξιολόγηση είναι πολύ σημαντικό να γίνει η λήψη ενός πλήρους ιστορικού. Αυτή η διαδικασία συνήθως πραγματοποιείται κατά την πρώτη συνάντηση και μπορεί να περιλαμβάνει ερωτήσεις σχετικά με την εγκυμοσύνη, τον τοκετό και την ανάπτυξη. Επίσης ζητούνται και λαμβάνονται υπόψιν πληροφορίες από το ιατρικό, το κοινωνικό, το εκπαιδευτικό και το οικογενειακό περιβάλλον.

Όποια κι αν είναι η ανάγκη για λογοθεραπευτική παρέμβαση, τα μέλη της θεραπευτικής ομάδας, η οποία μπορεί κατά περίπτωση να απαρτίζεται από Εργοθεραπευτές, Ειδικούς Παιδαγωγούς, Ψυχολόγους, Ψυχιάτρους, Αναπτυξιολόγους κ.ά., συνεργάζονται με τους γονείς και το παιδί για να συναποφασίσουν το πρόγραμμα λογοθεραπείας που στοχεύει καλύτερα στις ανάγκες και τις προσδοκίες τους. Ιεραρχούνται οι ανάγκες και επιλέγονται οι αναγκαίες προτεραιότητες, ώστε η λογοθεραπεία να έχει τα αποτελέσματα εκείνα που θα επιφέρουν σημαντική αλλαγή στην επικοινωνία, τη λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής του παιδιού και της οικογένειάς του.

 

Μάκη Π. Ελένη
Λογοθεραπεύτρια

 

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Η Μάκη Ελένη αποφοίτησε από το τμήμα Λογοθεραπείας του ΑΤΕΙ Ηπείρου. Από το 2005 εργάζεται σε κέντρα ειδικών θεραπειών ασχολούμενη με τη διάγνωση και την αποκατάσταση αρθρωτικών και φωνολογικών διαταραχών, μυολειτουργικών διαταραχών, καθυστέρηση λόγου, νοητική υστέρηση, διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές και διαταραχών ροής της ομιλίας. Έχει ειδικευτεί στη μέθοδο τροποποίησης τραυλισμού (Block Modification Therapy) καθώς και στη θεραπευτική προσέγγιση Palin ParentChild Interaction Therapy (PCI) - θεραπεία Αλληλεπίδρασης Γονέα – Παιδιού, στο Σύστημα Εναλλακτικής Επικοινωνίας για άτομα με δυσκολίες ακοής (ΜΑΚΑΤΟΝ), στην MFT Μυολειτουργική Θεραπεία, σε προγράμματα αντιμετώπισης μαθησιακών δυσκολιών παιδιών προσχολικής και σχολικής ηλικίας και κατέχει τη βασική εκπαίδευση στην Αισθητηριακή Ολοκλήρωση.

Η επιμόρφωσή της περιλαμβάνει σεμινάρια και ημερίδες Λογοθεραπείας και Ειδικής Αγωγής. Παράλληλα ασχολείται με ατομικές συνεδρίες και ένταξη παιδιών σε σχολικά πλαίσια παρέχοντας παράλληλη στήριξη.

Saitis Home Έπιπλα