ΠΟΛΙΤΙΚΑ

Προτάσεις για τη βελτίωση της αντιμετώπισης του δάκου και της αναβάθμισης της ποιότητας του ελαιολάδου - Γράφει η Ευγενία Λαπαναΐτη

Η ελαιοκομική χρονιά που διανύσαμε, με την τεράστια απώλεια παραγωγής ελαιοκάρπου και την υποβαθμισμένη σε επίπεδο ποιότητας ελαιολάδου, έφεραν στην επικαιρότητα τα χρόνια προβλήματα της ελαιοπροστασίας.

Οι κόποι της χρονιάς δεν θα αμειφθούν και η υποβάθμιση της ποιότητας, λόγω οξύτητας, δυσχεραίνει την εμπορικότητα του ελαιολάδου. Αν δεν φροντίσουμε στο μέλλον την έγκαιρη αντιμετώπιση των ασθενειών, είναι πολύ πιθανό να έρθουμε αντιμέτωποι με μία δεύτερη τέτοιου μεγέθους ζημιά.

Οι κλιματολογικές συνθήκες που επικράτησαν κατά την καλλιεργητική περίοδο του 2018 χωρίς να είναι ακραίες, ήταν ασυνήθιστες και επηρέασαν την καλλιέργεια της ελιάς δημιουργώντας ιδανικές συνθήκες για την ανάπτυξη των εντομολογικών (κυρίως δάκος) και μυκητολογικών (κυρίως γλοιοσπόριο) εχθρών της ελιάς.

Ζήτημα υψίστης σημασίας για την Αχαΐα αποτελεί η δακοκτονία, διότι το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού απασχολείται με την ελαιοκομία, όμως πολλές περιοχές δεν έχουν ενταχθεί σε κάποιο πρόγραμμα δακοκτονίας, με ότι αυτό συνεπάγεται για τους παραγωγούς που έχουν ως μοναδικό εισόδημα το ελαιόλαδο. Αναγνωρίζοντας τη σημασία του ελαιολάδου και προσπαθώντας να προστατευτεί η ελαιοπαραγωγή και το εισόδημα των παραγωγών, θα πρέπει να άρουν τον αποκλεισμό πολλών περιοχών από τη δακοκτονία.

Να τονιστεί η εξαιρετική σημασία του προγράμματος δακοκτονίας, καθώς, η ελαιοκαλλιέργεια αποτελεί βασικό πυλώνα για την παραγωγική ανασυγκρότηση στην Ελλάδα καθώς αποτελεί 3η χώρα παγκοσμίως, αφού διακρίνεται για την ποιότητα και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του.

Πρέπει να σημειωθεί ότι το πρόγραμμα δακοκτονίας έχει απαξιωθεί λόγω μειωμένων προϋπολογισμών και καθυστερήσεων. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα πολλοί παραγωγοί να προχωρούν ανεξέλεγκτα στη χρήση εντομοκτόνων, με πολύ αρνητικά αποτελέσματα για το περιβάλλον, την υγεία των καταναλωτών, αλλά και την ίδια την ποιότητα του λαδιού.

Πρέπει να βρεθεί ένας τρόπος ώστε να υπάρχει καλύτερος συντονισμός που θα δώσει μια νέα δυναμική στο ελαιόλαδο, το οποίο αποτελεί το εθνικό μας προϊόν.
Η δακοκτονία όπως εφαρμόζεται στη χώρα μας δεν μπορεί να προσφέρει αποτελεσματική και ορθολογική αντιμετώπιση του δάκου της ελιάς, μιας και ακολουθεί την ίδια διαδικασία υλοποίησης του προγράμματος τουλάχιστον επί σαράντα χρόνια. Βασίζεται κυρίως σε εμπειρικές και υποκειμενικές εκτιμήσεις, χωρίς να αξιοποιεί καινοτόμες λύσεις και τις δυνατότητες που παρέχει η γεωργία ακριβείας.

Με δεδομένο ότι η περιοχή υπέστη ζημιές, θέμα άμεσης προτεραιότητας πρέπει να αποτελέσει ο σχεδιασμός και η εφαρμογή ενός αποτελεσματικού προγράμματος καταπολέμησης, που να σέβεται την ποιότητα του προϊόντος αλλά και την προστασία του περιβάλλοντος. Επομένως, χωρίς καμία αμφιβολία και αντίρρηση πρέπει, χωρίς επιπλέον χρονοτριβές, να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα. Πρέπει όμως από την αρχή να μιλούμε για σωστή εφαρμογή της μεθόδου των γενικών δολωματικών ψεκασμών. Είναι η καλύτερη διεθνώς αναγνωρισμένη μέθοδος αντιμετώπισης του δάκου. Αποτελεσματική όταν εφαρμόζεται όπως πρέπει, ενώ παράλληλα σέβεται την ποιότητα του λαδιού και την ισορροπία του οικοσυστήματος.

Πιο αναλυτικά, οι προτάσεις της παράταξής μας επικεντρώνονται στα ακόλουθα σημεία, όσον αφορά την αντιμετώπιση του δάκου:

1. Το πρώτο πράγμα που πρέπει να γίνει είναι έγκυρη έγκριση του προγράμματος από το υπουργείο και κατανομή των απαιτούμενων πιστώσεων. Πρέπει να γίνεται από το προηγούμενο έτος ή το αργότερο μέχρι τον Ιανουάριο του έτους εφαρμογής.
Προκειμένου να αποφευχθούν καθυστερήσεις, προτείνουμε την πραγματοποίηση τουλάχιστον τριετούς προγράμματος δακοκτονίας. Αναφορικά με τις διαδικασίες διαγωνισμού, θεωρούμε ότι αυτές θα πρέπει να γίνονται με πλήρη διαφάνεια και όχι με τη διαδικασία των απευθείας αναθέσεων αλλά ακολουθώντας πιστά αυτά που ορίζει η εθνική και κοινοτική νομοθεσία.
2. Η προμήθεια των δραστικών ουσιών καταπολέμησης του δάκου θα πρέπει να γίνεται από το Υπ.Α.Α.Τ., όπου θα παραδίδονται έγκαιρα στις Περιφέρειες, προκειμένου να μην επαναληφθούν τα προβλήματα του 2017. Λόγω των καθυστερήσεων στην παραλαβή υλικών, σε πολλές περιοχές δεν υπήρχε η δυνατότητα διενέργειας ψεκασμού στον απαιτούμενο χρόνο και χρήση, ενώ χρησιμοποιήθηκαν τα διαθέσιμα και όχι τα ενδεδειγμένα δακοκτόνα υλικά με την ανάλογη οικονομική επιβάρυνση.
Όμως οφείλει σε συνεργασία με τους ερευνητικούς φορείς της χώρας, να μελετήσει περαιτέρω τις δραστικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στην καταπολέμηση του δάκου, προκειμένου να αυξήσει την αποτελεσματικότητά τους.
3. Να αυξηθούν οι πιστώσεις ώστε να καλυφθούν από το Πρόγραμμα Δακοκτονίας όλες οι περιοχές ελαιοκαλλιέργειας κατά το δυνατόν με το μεγαλύτερο αριθμό ελαιόδεντρων που επιτρέπει η σχέση κόστους/οφέλους (σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΠΕΚΕΠΕ 1.000.000 ελαιόδεντρα δεν έχουν συμπεριληφθεί στο Πρόγραμμα) και να υλοποιηθούν όλοι οι επιστημονικώς τεκμηριωμένοι ψεκασμοί, ανάλογα με τις επικρατούσες περιβαλλοντικές συνθήκες και την περιοχή.
4. Καθορισμός του αριθμού του εποχικού προσωπικού (τομεάρχες γεωπόνοι και λοιπό βοηθητικό προσωπικό) και έγκαιρη πρόσληψη αυτών, με τις διαδικασίες ολοκλήρωσής της να έχουν περατωθεί προ της 31ης Μαΐου. Ο πρώτος ψεκασμός για την καταπολέμηση του δάκου θα πρέπει να γίνει, το αργότερο, εντός του 1ου δεκαήμερου του Ιουνίου, λόγω της πρωιμότητας πολλών περιοχών.
Όσο για τα οδοιπορικά, πρέπει να γίνει τροποποίηση, ώστε οι τομεάρχες να εποπτεύουν και να ελέγχουν τους εργαζομένους.
Επίσης, θα πρέπει να γίνει διερεύνηση δυνατότητας θέσπισης ποσόστωσης μεταξύ Γεωπόνων και Τεχνολόγων Γεωπονίας στους προσλαμβανόμενους τομεάρχες δακοκτονίας.
5. Αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου διαγωνισμών ανάδειξης εργολάβων ψεκασμού.
6. Στις περιφέρειες Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίων Νήσων απουσιάζει η λειτουργία ενός ερευνητικού φορέα που να ασχολείται συστηματικά και μεθοδικά με την παρακολούθηση της φυτοπροστασίας της ελιάς. Θεωρούμε ότι λόγω της οικονομικής συγκυρίας θα πρέπει άμεσα να αξιοποιηθούν οι υπάρχουσες δομές του ΕΛ.Γ.Ο. «ΔΗΜΗΤΡΑ» με τη στελέχωσή τους με ερευνητές και την προμήθεια του κατάλληλου εξοπλισμού. Δημιουργία Ινστιτούτου Ελαίας στη Δυτική Ελλάδα.
7. Προτείνουμε, το Υπ.Α.Α.Τ. σε συνεργασία με τις Περιφέρειες να συνεχίσει την υλοποίηση του προγράμματος δολωματικών ψεκασμών δακοκτονίας με τη δημιουργία συντονιστικού κέντρου παρακολούθησης των απαιτούμενων ενεργειών και με δυνατότητα παρεμβάσεων όταν εντοπίζονται προβλήματα.
8. Θα πρέπει να επανεξεταστεί ο τρόπος είσπραξης της εισφοράς δακοκτονίας. Ο παραγωγός πληρώνει ένα μέρος του ποσού που καταβάλλεται για την δακοκτονία, μέσω της παρακράτησης του 2% της τιμής του λαδιού που ορίζεται από το υπουργείο ως εισφορά δακοκτονίας. Πρεπει α δημιουργηθεί δηλαδή αποθεματικό κεφάλαιο από τις εισφορές δακοκτονίας που καταβάλλουν οι αγρότες, συσωρευτικά με πόρους από το Ταμείο Γεωργίας και Κτηνοτροφίας καθώς και από ποσά που έχουν δεσμευτεί για τη δακοκτονία από τον κρατικό προϋπολογισμό αλλά δεν έχουν απορροφηθεί, προκειμένου να γίνει αποτελεσματική διαχείριση κρίσεων ανά περιοχή.
9. Αλλαγή του τρόπου οριοθέτησης των περιοχών δακοκτονίας. Προτείνουμε, η οριοθέτηση να γίνεται με επιστημονικά κριτήρια λαμβάνοντας υπόψιν το μικροκλίμα, το ανάγλυφο της περιοχής, τις προσβολές των ελαιώνων από δάκο προηγούμενων ετών, την πυκνότητα των ελαιώνων, τις καλλιεργητικές εργασίες, την παρουσία άλλων παθογόνων κλ.π.
10. Προτείνουμε η τοποθέτηση των παγίδων παρακολούθησης των ακμαίων του δάκου, να γίνεται αυστηρά στις θέσεις που υποδεικνύουν οι Γεωπόνοι του προγράμματος δακοκτονίας των Δ.Α.Ο.Κ., να αποστέλλουν ψηφιακά δεδομένα (monitoring) ώστε να δίνουν σε πραγματικό χρόνο τα αποτελέσματα των συλλήψεων και να λειτουργούν - όπου είναι δυνατόν - όλο το χρόνο. Παράλληλα θεωρούμε αναγκαίο, τη δημιουργία βάσης δεδομένων και χαρτών ψηφιακής αποτύπωσης των συλλήψεων του δάκου και των περιοχών ψεκασμών.
11. Να εκσυγχρονισθούν τα πρωτόκολλα δακοκτονίας με βάση τις νέες τεχνολογίες και να επιστρατευθούν συστήματα γεωργίας ακριβείας. Το προτεινόμενο πρόγραμμα περιλαμβάνει, εκτός από την κλασική μέθοδο καταπολέμησης του δάκου με επίγειους ψεκασμούς, την εφαρμογή ενός νέου προηγμένου προγράμματος δακοκτονίας με τη χρήση GPS, όπου γνεται παρακολούθηση των μηχανημάτων ψεκασμού, smartphone, αισθητήρες, ηλεκτρονικές παγίδες κ.ά όπου θα γίνεται επισκόπηση της ευαισθησίας των πληθυσμών του δάκου, ώστε να καταπολεμάται ακόμα και στη φωλιά του, στη φάση της αναπαραγωγής των θηλυκών.
12. Ειδική μέριμνα για τις βιοκαλλιέργειες, ώστε να μην αποτελούν εστίες του δάκου.
13. Επίσης, θα πρέπει να ξεπεραστεί ο νομικός σκόπελος, βάση του οποίου δεν υπάρχει κονδύλι που να καλύπτει τη ζημιά από τον δάκο. Ο Ε.Λ.Γ.Α. θα πρέπει να προχωρήσει άμεσα σε αλλαγές, που αφορούν στον κανονισμό, προκειμένου να συμπεριληφθούν στα καλυπτόμενα ζημιογόνα αίτια  που αποζημιώνονται, ο δάκος και το γλοιοσπόριο.
14. Στο τέλος κάθε Προγράμματος Δακοκτονίας να πραγματοποιείται συνάντηση όλων των εμπλεκόμενων πλευρών ώστε να γίνει αξιολόγηση της πορείας εφαρμογής, καθώς και να εντοπισθούν σε πραγματικό χρόνο προβλήματα που χρειάζονται επίλυση και σημεία που χρήζουν βελτίωσης.

Δυστυχώς όμως, τα τελευταία χρόνια αυτό που διαπιστώνουμε είναι η αποδυνάμωση και η υποστελέχωση των υπηρεσιών, καθώς και καθυστερήσεις στη διαδικασία των διαγωνισμών προμήθειας υλικών, τα οποία συμβάλλουν στη μειωμένη αποτελεσματικότητα της καταπολέμησης.

Θα πρέπει το έργο της καταπολέμησης του δάκου της ελιάς να γίνεται με ευέλικτο και αποτελεσματικό τρόπο, να παρακολουθεί τα αποτελέσματα της επιστημονικής έρευνας και της τεχνολογίας, ώστε τελικά ο Έλληνας παραγωγός, ο ελαιοκαλλιεργητής, να εμπιστευτεί ξανά το συλλογικό πρόγραμμα καταπολέμησης του δάκου, να μειώσει το κόστος της παραγωγής του και να προστατέψει την παραγωγή του από τον μεγαλύτερο εχθρό της, εξασφαλίζοντας την ποιότητα των προϊόντων του αλλά και την ανταγωνιστικότητά τους. Σήμερα όμως το θέμα της ποιότητας έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία στο πλαίσιο του διεθνούς ανταγωνισμού. Τότε η κατηγοριοποίηση της ποιότητας γινόταν με βαθμούς, ενώ σήμερα γίνεται με διαφορά δέκατου του βαθμού.

 

Ευγενία Λαπαναΐτη

Υποψήφια σύμβουλος Δημοτικής Κοινότητας Αιγίου με τον συνδυασμό "ΜΠΡΟΣΤΑ για την Αιγιάλεια" του υποψηφίου δημάρχου κ. Τάκη Παπακωνσταντινόπουλου.

PrintEmail

 

 

 

 
 
 

 

 

Saitis Home Έπιπλα

 Pizza IQ